Nefsimizin hakkı, ancak onu kandıracağımız kadar olmalı. Yemekte, uykuda ve tüm dünyevi işlerde onu tamamıyla tatmin ederek kendi tarafımıza çekme çabamız her seferinde bizleri hüsrana koyacaktır.

Yaptığımız filmlerde nefse hitap etmemeli, onu kandırmalı ve nasihat dinlemek zorunda bırakmalıyız. En ince ayrıntısına kadar düşünülmüş setlerde, milyon dolarlık bütçelerle, dev kadrolarla çalışmamıza gerek yok. Hisseyi vermek için kıssayı dikkat celbedici bir şekilde inşa etsek yeter.

Mesela, Kuran-ı Kerim’deki Cumartesi İnsanları kıssasını anlatıyorken milattan önce bin yılında balıkçılık nasıl oluyormuş, Eyle kasabasında, Davut Aleyhisselamın Birleşik İsrail Krallığında hayat nasılmış, para birimi neymiş, evler ne şekilmiş? Bu ve benzeri soruları cevaplama heyecanı ancak ve ancak niyetimizin zamanla kaymasına neden olacaktır.

Böyle bir kıssayı filme aktarıyorken, ayetlerin tefsirlerinden alacağımız özü, kalbimizi köprü ederek en güzel şekilde senaryo metnine dökmeye çabalamalıyız. Rabbimizin bizlere öğretmek istediği hisseyi iyi anlayarak filmimizin ana fikri haline getirmeliyiz. Öyle ki filmi izleyen kişi oyunculuklardan veya kostümlerden konuşmasın lakin Allah için sağlam bir şekilde tefekkür edebilsin.

Bunun dışında umumi izleyici kitlesini kandıracak kadar bir set inşa etmek yeterli olacaktır. Ki yaptığımız şey seyirciye basit gelmesin.

Belki vites daha da yukarı çıkarılabilir ve -mış gibi yaparak bir kova, deniz; bir sandalye, sultan tahtı haline gelebilir. En devasa hikayeler, edepsizlik yapılmadığı müddetçe, en küçük bütçelerle anlatılabilir. Yeter ki asıl niyet melun dünyadan kaçmak olsun.

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

“Dünya mel'undur (lanetlidir), dünyada olan her şey de mel'undur. Sadece Allah Teâlâ'yı zikretmek, O'na yaklaştıran şeylerle, ilim öğreten alim ve öğrenmek isteyen öğrenci müstesnadır.”

Hatta bazen bu hesapların hiçbirine ihtiyaç olmaz. Olur da eğer takvayı yakalayabilirsek zahirde olmayan heybeti Allah-u Teala Hazretleri yaptığımız işlere ikram eder.

Rabbimiz tüm şaşalarına rağmen kafir imparatorları, kisraları Müslümanların gözünde küçük etmiş; tüm fakirliklerine rağmen Ashab-ı Kiramı, Allah onlardan razı olsun, müşriklerin gözünde devasa hale getirmişti. Eğer biz de, Allah-u Teala’ya onlar gibi kul, Peygamber Aleyhisselama onlar gibi ümmet olabilirsek bu ikramdan yoksun bırakılmayız inşaAllah.

Hayat'üs Sahabe 5. Cilt: Eshabın Gösterişe ve Dünya Süsüne Önem Vermemeleri

Numan b. Mukarrin (r.a.) kumandasında İsfahan kentinde geçen bir hadiseyi, Ma'kıl b. Yesar şöyle anlatıyor:

İsfehan'a yaklaştık, düşmanla aramızda nehir vardı. Numan (r.a.) elçi olarak Muğıre b. Şu'be'yi (r.a.) gönderdi. Kralları, (Zül Hacibeyn) adamlarıyla istişare ederek şöyle diyordu: "Ne diyorsunuz? Gelen elçinin karşısına harp kıyafetiyle mi, yoksa kral kıyafeti ve azametiyle mi çıkayım?" Tacını giyerek, bütün süs ve azametiyle tahtına oturdu. Kralın muhafızları, etrafında ipek elbise giymiş, kulaklarında küpe, kollarında bilezik iki saf halinde durdular.

Bu sırada Muğıre b. Şu'be (r.a.) elinde mızrak ve kalkanıyla, kollarından tutan iki kişi ile muhafızların arasından, onlara değer vermediğini ifade için, yere serilmiş halıları mızrağıyla delerek kralın huzuruna geldi.

Kral Zül Hacibeyn, Muğıre'ye:

"Siz ey Araplar! Sizi açlık ve sefalet yollara düşürmüş. Size bir miktar yardım yapalım da dönün yerlerinize gidin." deyince, Muğıre Allah'a hamd-u Sena ettikten sonra:

"Biz Araplar cahiliyyede cife ve leş yerdik. Herkes bizi küçümserdi, biz kimseye bir şey diyemezdik. Allah içimizden, asil bir aileden, en doğru sözlümüz olan birini peygamber gönderdi. O, bize bu ülkeleri fethedeceğimizi müjdeledi. Bize va'dettiklerinin hepsi gerçekleşti. Görüyorum ki, burada kıymetli eşyalar ve güzel silahlar var. Askerlerimizin bunları almadan döneceklerini sanmıyorum." dedi.

Aynı hadiseyi Muhammed, Amr, Talha ve Ziyad şöyle anlatıyorlar:

Sa'd Kadisiye'de Muğıre ve birkaç arkadaşını çağırarak:

"Sizi elçi olarak düşman karargâhına göndermek istiyorum ne dersiniz?" dedi.

Onlar: "Emirlerini alır, Onlara götürürüz. Eğer senin talimatın dışında tekliflere muhattab olursak, aramızda istişareyle, müslümanların menfaatine en uygun düşeni yaparız." dediler.

Sa'd bu cevabı takdir ederek: "İşte diplomatlık budur! Haydi, hazırlanın ve gidin." deyince Rib'i b. Amir: "Acemlerin kendilerine has bir takım görüş ve değer ölçüleri var. Eğer toplu halde gidilirse, kendilerine önem verdiğimizi sanırlar. Bir kişiden fazla gönderme." dedi. Orda bulunanların hepsi bu görüşü benimsediler. Rib'i: "Dilerseniz beni gönderin." teklifinde bulundu. Sa'd da O'nu gönderdi.

Rib'i ordugâhta bulunan İran başkomutanı Rüstem'in yanına gitmek için çıktı. İran muhafızlarının bulunduğu bir köprüye geldiğinde, askerler kendisini bırakmadılar ve durumu Rüstem'e bildirdiler. O'da İran devlet adamlarıyla istişare etti ve onlara: "Ne diyorsunuz? Kendimizi gösterelim mi?" diye sordu. Topluca ikinci görüşü benimsediler. Mücevherleri çıkardılar, kıymetli halıları serdiler, minderleri yaydılar, eksik bir şey bırakmadılar. Rüstem'e altın bir taht hazırlandı. Rüstem en kıymetli elbiseleri içinde, altın tellerle dokunmuş bir minder üzerine kuruldu.

Rib'i; boyu kısa, yelesi uzun bir at üstünde parlak kılıcı, adi bir bez parçasına sarılmış, kabzası, —deve boynunda yer alan sarı bir sinirden yapılan— mızrağı, öküz derisinden yuvarlak kırmızı bir deri geçirilmiş kalkanı, yay ve okları beraberinde olduğu halde Rüstem'e yaklaştı. Halıları çiğnememesi için atından inmesi emredildi.

O, pervasız bir tavırla Rüstem'in yanına kadar atını sürdü. Ancak orda atından indi. Ortasından delerek yularını geçirip birleştirdiği iki yastığa atını bağladı. Buna mani olamadılar. Bütün bunları, kendisini küçümseyen düşmanlarını küçük düşürmek için yapmıştı.

Rib'i'nin üzerinde, kımıldadıkça parıldayan göl sularını andırır bir zırh vardı. Sırtındaki deve çulundan yaptığı abasını, hurma lifinden yapılmış sicimle ta belinden başlamıştı. Dört bölük uzun saçları yaban keçisinin boynuzları gibi yukarı doğru dikilmişti, etrafını devesinin yuları ile bağlamıştı.

"Silâhını bırak." diyen muhafızlara: "Ben size gelmedim ki, sizin emrinizle silâhımı bırakayım. Siz beni davet ettiniz, ya istediğim gibi gireceğim, yahut dönüp gideceğim." dedi.

Bunu Rüstem'e haber verince: "Bırakın gelsin. Nasıl olsa bir kişidir." dedi.

Rib'i kısa adımlarla ucu sivri olan mızrağıyla minderleri, halıları delerek vakarla Rüstem'e doğru ilerledi. Yerde serili kıymetli yaygılardan delinmeyen bir şey kalmamıştı. Rüstem'e yaklaşınca muhafızlar etrafını çevirdiler, mızrağını halının üzerine dikti, yere oturdu. Kendisine: "Niçin yere oturdun?" diyenlere: "Bu sizin çok değer verdiğiniz şeylerin üzerine oturmayı caiz görmeyiz." dedi.

Rüstem: "Ülkemize sizi getiren sebep nedir?" diye sordu. O da: "Bizi buraya Allah gönderdi. Allah bizi buraya, kula kul olanların Allah'a kulluk yapmalarını sağlamak, sıkıntılı dünyadan, geniş hayata çıkarmak, batıl dinlerin zulmünden İslamın adaletine kavuşturmak için gönderdi." dedi.

Rüstem adamlarına: "Yazıklar olsun size! Elbiselere bakmayın. Fakat görüş, söz ve gidişata bakın, Araplar giymeye ve yemeye önem vermezler amma asaletlerini muhafaza ederler, ne sizin gibi giyinirler, ne de sizin gibi düşünürler." dedi.

Rib'i silahını küçümseyerek kendisiyle alay etmek isteyenlere: "Size silahımı göstereyim mi?" dedi. Hemen eski paçavradan yapma kınından kılıcını çekti. Sanki o bir ateş parçası idi. Görenler: "Aman kınına koy." dediler. Kılıcını kınına koydu, sonra kalkanını yere attı. Onlar kalkanlarım Rib'i'nin kalkanına vurdular. Onlarınki parçalandı. Rib'i'ninkine bir şey olmadı. Rib'i : "Ey İranlılar, siz yiyeceklerinize, içeceklerinize ve elbiselerinize ne kadar önem veriyorsanız, biz de onları o kadar basit görüyoruz." dedi. Sonra düşünmeleri için mühlet verip ordugaha döndü.

Ertesi gün İranlılar başkumandan Sa'd'a haber salarak Rib'i'yi tekrar göndermesini istediler. Sa'd bu defa da Huzeyfe b. Mihsan'ı gönderdi. O da Rib'i'nin kıyafetine benzer bir kıyafetle gitti. Özel olarak krallık makamının girişine serilmiş yaygılara yaklaşınca: "Atından in!" dediler.

Huzeyfe: "Kendi işim için gelmedim ki, Kralınıza sorun, O'nun mu ihtiyacı var, yoksa benim mi? Eğer benim ihtiyacım olduğunu söylerse yalan söylemiş olur, ben de döner giderim. Şayet o beni davet etmişse yanına dilediğim şekilde girerim." dedi.

Durumu Rüstem'e bildirince: "Bırakın gelsin." dedi. Tahtının üzerine kurulan Rüstem, atıyla gelen Huzeyfe'ye: "Atından in!" dedi. Huzeyfe: "Hayır inemem." dedi. Rüstem inmemekte ısrar eden Huzeyfe'ye sordu: "Niçin dünkü gelen gelmedi de sen geldin?" Huzeyfe: "Çünkü kumandanımız duruma göre, aramızda adaletli davranmak ister, bugün sıra bende idi." diye cevap verdi.

Rüstem: "Sizi getiren sebep nedir?" dedi. Huzeyfe: "Allah bize dinini lûtfetti ve mucizelerini gösterdi. Ona inandık, daha önce onu inkar ediyorduk. Sonra bize, insanları üç şeyden birine davet etmemizi emretti. Hangisine razı olur cevap verirlerse onu kabul ederiz: İslamı kabul ederseniz, döner gideriz. Cizye verir himayemize girersiniz, gerektiğinde düşmana karşı sizi koruruz. Savaşmayı kabul edersiniz." deyince Rüstem: "Veyahut da bir süre andlaşma yaparız." dedi. Bunun Üzerine Huzeyfe: "Evet, dünden itibaren üç gün." dedi. Rüstem üç gün mühletten başka hiçbir şey koparamayınca Huzeyfe'yi geri gönderdi.

Adamlarına dönerek şöyle dedi: "Size ne oluyor! Benim gördüğümü görmüyor musunuz? Dünkü elçileri gelerek ülkemizde bizi bastırdı, çok değer verdiğimiz kıymetli şeylerimizi hakir gördü, ipek yastıklarımızı delerek atını bağladı, hem de çok serbest idi, her şeyimizi onlara iletti, aynı zamanda çok da akıllı idi. Bugün bu adam geldi. Serbestçe karşımıza dikildi, ülkemizde bizden daha serbest davranıyor." Rüstem'in bu sözleri yanındakileri öfkelendirdi, Onlar da Rüstem'i kızdırıcı şeyler konuştular. Ertesi gün yine İslâm ordusuna haber göndererek tekrar elçi göndermelerini istediler. Bu sefer de Sa'd onlara Muğıre b. Şube'yi gönderdi."

Ebû Osman Nahdi şöyle anlatıyor: Muğıre İranlılara giderken köprüyü geçince O'nu alıkoydular. Rüstem'in huzuruna girmesi için izin istediler. Müslümanlara karşı azametli görünmek için kıymetli elbiselerini değiştirmemişlerdi. Başlarında taç, üzerlerinde altın sırma ile dokunmuş elbiseler vardı. Saraya gelen elçilerin üzerinde yürümesi için bir ok atımı mesafeyi halı ile döşemişlerdi. Muğıre saçları dört bölüğe ayrılmış şekilde yürüyerek geldi ve Rüstem'in yanına minderinin üzerine oturdu ve yaslandı. Muhafızlar Muğıre'nin üzerine atlayıp hırpalayarak onu yere indirdiler.

Muğıre: "Efsanelerinizi duyardık, sizden ahmak hiçbir millet görmüyorum. Biz Araplarda eşitlik vardır. Savaştan alınan köleler hariç birbirimizi köle yapmayız. sanıyordum ki, siz de bizim gibi birbirinize davranıyorsunuz. Halbuki böyle yapacağınıza birbirinize taptığınızı söyleseniz daha iyi olurdu, biz böyle yapmayız. Sizde de böyle devam etmeyecektir. Ben size kendiliğimden gelmedim, siz beni davet ettiniz. Bugün anladım ki, işiniz karışıktır. Mutlaka mağlup olacaksınız. Bu akılla bu gidişatla saltanat devam etmez." dedi.

Bunu duyan muhafızlar: "Vallahi Arab doğru konuşuyor." dediler. Bunun üzerine orada bulunan kumandanlar: "Vallahi öyle bir söz söyledi ki hizmetçilerimiz ona meylediyorlar. Atalarımızı Allah kahretsin! Ne kadar ahmaklarmış ki bu ümmeti küçümsemişler." dediler.

Tüm yazılar